Hoşgeldiniz  

Kadın işçilerin doğum hakları

Eyüp YÜCELİ | 11 Kasım 2012 | Çalışma Hayatı, Genel, İş Hayatı

Kadın işçilerin doğum hakları

Doğum halinde kadın işçilere sağlanan hakların ne olduğu genellikle sorulan sorulardan. Bu yazıda okurlarımızdan gelen soruları da göz önünde tutarak 4/a (SSK’lı) sigortalısı olarak çalışan kadın işçilere doğum yapmaları halinde sağlanan hakları izah etmeye çalışacağım.

Doğum ve süt izni

Tıbbi literatüre göre doğum süreci 40 haftadır. Kadın işçi isterse doğumdan önceki 8 haftayı (çoğul gebelik halinde 10 hafta) izinli olarak geçirebilir. Bunun için hamileliğin 32. haftası olduğunda doktorundan iş göremezlik belgesi (istirahat raporu) alması ve işverenine vermesi gerekir. Bu işlemden sonra yasal olarak doğum iznine ayrılır. Doğumdan sonra da 8 hafta olarak izinli olacaktır. Ancak kadın işçi isterse ve doktorunun vereceği onay ile doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda kadın sigortalının çalıştığı süre, doğum sonrası süreye eklenir. Bununla birlikte, kadın işçinin erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı süre doğum sonrası sürelere eklenerek kullandırılır. Bu süreler doğumla ilgili yasal izin süreleridir. Ayrıca; hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Gerekli görüldüğü takdirde doktor raporuyla hamile kadın işçi, sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Böyle bir durumda ücretinde herhangi bir indirim yapılamaz. İsteği halinde kadın işçiye, doğum sonrası kanuni izninin bittiği tarihten itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmamaktadır. Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölüneceğini işçi kendisi belirler. Söz konusu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

Analık ödeneği hakkı

Bu ödeneğin yasal adı geçici iş göremezlik ödeneğidir. 4/a (SSK’lı) sigortalısı olarak çalışan kadın işçilere, analık haline bağlı olarak ortaya çıkan iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenmektedir. Ödeneğin ödenebilmesi için;

- İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sona ermemesi,

- Doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta kolları (analık sigortası) primi bildirilmiş olması,

- Bu süre içinde işyerinde çalışmamış olması,

- Doğum olayının gerçekleşmiş olması, gerekmektedir.

Bu şartlar sağlandığında sigortalının izne ayrılmadan önceki son 3 ayda aldığı ücretin 2/3’ü kadar ödenek ödenir. Asgari ücretle çalışan bir kadına tekil doğum yapması halinde doğum öncesi 8 hafta, doğum sonra 8 hafta toplam 16 hafta için (112 gün) ödenek günlük asgari ücretin 2/3 ile çarpılarak hesaplanır. Buna göre asgari ücretliye verilecek ödenek; 112 x 20,90 (asgari ücretin 2/3’ü) = 2.340,80 TL’dir. Doğum öncesi ve sonrasındaki çalışılmayan süreler için işverenlerin, İşveren Vizite Kağıdı ve İş Göremezlik Belgesi Girişi yapmaları gereklidir. Ödemeler PTT aracılığıyla yapılır.

Emzirme ödeneği

Analık sigortasından kadın işçiye sağlanan diğer bir hak emzirme ödeneğidir. Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe her çocuk için yaşaması şartıyla doğum tarihinde geçerli olan ve SGK Yönetim Kurulunca belirlenip Bakanlık Makamınca onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği (2012 yılı için belirlenen tutar 89 TL’dir) verilmektedir. Sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe emzirme yardımı ödenebilmesi için, doğum tarihinde doğum yapan kadınla Medeni Kanuna göre evlenmiş olması şartı aranmaktadır. Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan eşinin doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe emzirme ödeneği verilebilmesi için, doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması, gerekmektedir.

Bağ-Kur’lular da yararlanır

Her ne kadar bu haklar 4/a (SSK’lı) sigortalısı olarak çalışan kadın işçilere doğum yapmaları halinde sağlansa da 1.10.2008’den beridir uygulanan 5510 sayılı Kanun ile kendi nam ve hesabına iş yapan ve 4/b (Bağ-Kur’lu) sigortalısı olan kadınlar için de geçerlidir.

Ersin Umdu

VATAN

EN SON HABERLER

© 2012 MuhasebeDR.Com-2014 Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
  • Sosyal Medya:
  • facebook
  • twitter
  • google +
  • rss