Bankadan Ödeme Zorunluluğunun Bulunmadığı Durumlar (Abdulmenaf YAKUT)

Kayıt dışı ekonomi ve vergi kayı-kaçağıyla mücadelede kullanılmak üzere tatbik edilen enstrümanlardan biri de; birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla, kazancı basit usulde tespit edilenlere, defter tutmak zorunda olan çiftçilerle, serbest meslek erbabına ve vergiden muaf esnafa, 1.1.2016 tarihinden geçerli olmak üzere 7.000 TL’nin üzerindeki ödeme ve tahsilatlarını banka, özel finans kurumları ya da PTT kanalıyla gerçekleştirmelerini öngören uygulamadır.

Bu uygulamanın yasal dayanağı, bilindiği üzere, 213 s. VUK’un Mük. 257. maddesinin (2) numaralı bendinin, Maliye Bakanlığının, “Mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirmeye ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirlemeye yetkili” olduğu şeklindeki hükmüdür.

‘Yetki’ başlıklı söz konusu maddenin, uygulamaya ilişkin usul esasları belirleme konusunda yetkili kıldığı Maliye Bakanlığı bu yetkisini 4/7/2003 tarihinde çıkarmış olduğu 320 seri nolu VUK Genel Tebliğinde kullanmıştır.

Daha sonra adı geçen Bakanlık tarafından farklı tarihlerde çıkarılmış olan 323, 324 ve 332 seri nolu VUK Genel Tebliğleri ile son olarak, 24.12.21015 tarih ve 29572 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olan 459 Seri nolu VUK Genel Tebliği ile söz konusu uygulama bugünkü halini almıştır.

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, kazancı basit usulde tespit edilenlere, defter tutmak zorunda olan çiftçilere, serbest meslek erbabı ile vergiden muaf esnafa, kendi aralarında yapacakları ticari işlemler ile nihai tüketicilerden (Türkiye’de mukim olmayan yabancılar hariç) mal veya hizmet bedeli olarak yapacakları 7.000 YTL'yi aşan tahsilat ve ödemelerini banka veya özel finans kurumları yahut PTT aracı kılınarak yapmaları ve bu kurumlarca düzenlenen hesap belgesi (dekont) veya hesap bildirim cetvelleri ile tevsik etmelerini öngören söz konusu uygulamanın, başta sözünü ettiğimiz Genel Tebliğler olmak üzere değişik kaynaklardan ulaşılabilecek detaylarını zaman zaman biz de yazılarımızda ele aldık.

Bu nedenle bu yazımızda söz konusu tevsik zorunluluğunun mahiyetine ilişkin detaylara girmeyecek yalnızca bu zorunluluğun geçerli olmadığı istisnai durumları ele almaya çalışacağız.

2 - Nedir peki, 7.000 TL’nin üzerindeki ödeme ve tahsilatların banka, özel finans kurumu ya da PTT üzerinden yapılmasını zorunlu kılan düzenlemenin geçerli olmadığı istisnai durumlar?

01/01/2016 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe konan 459 Seri Nolu VUK Genel Tebliğine göre;

1- 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda yer alan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bunlara ait döner sermaye işletmelerinin işlemlerine konu tahsilat ve ödemelerin,

2- 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda tanımlanan sermaye piyasası aracı kurumlarında yapılan işlemlere konu tahsilat ve ödemelerin,

3- 11/8/1989 tarihli ve 20249 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 89/14391 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda tanımlanan yetkili döviz müesseselerinin yapacakları döviz alım satım işlemlerine ilişkin tahsilat ve ödemelerin,

4- Tapu sicil müdürlüklerinde gerçekleştirilen işlemler karşılığında yapılan tahsilat ve ödemelerin,

5- Noterlerde gerçekleştirilen işlemler karşılığında yapılan tahsilat ve ödemelerin,

6- 5018 sayılı Kanunda yer alan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, kanunla kurulan diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan ve işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşlar veya bunlara ait veya tabi diğer müesseseler tarafından yapılan ihale işlemlerine ilişkin yatırılması gereken teminat tutarlarına ilişkin tahsilat ve ödemelerin,

7- 6362 sayılı Kanun uyarınca kurulan Borsa İstanbul A.Ş. bünyesinde yer alan Kıymetli Madenler Piyasasında işlem yapma yetkisi verilenlerin, faaliyet konuları kapsamında yapacakları işlemlere ilişkin tahsilat ve ödemelerin,

Aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Abdulmenaf YAKUT

Vergi Müfettişi

info@muhasebedr.com