e-Fatura ve e-Defter Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu Hakkında Önemli Duyuru



Vergi mükelleflerine, bağlı oldukları Vergi Dairesi Müdürlükleri tarafından son zamanlarda
gönderilen yazılarla vergi idaresinin bilgi sistemlerinde yer alan bilgiler çerçevesinde, süresinde
e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçilmemiş olduğunun değerlendirildiği ve bu
nedenle ilgili uygulamalara süresinde dahil olunmaması nedeniyle mükelleflere özel usulsüzlük
cezalarının kesileceği yönünde bildirimlerde bulunulmaktadır.

Birliğimize bu kapsamda Serbest Muhasebeci Mali Müşavir meslek mensuplarımız tarafından
yoğun olarak iletilen, soru, talep ve mükelleflerin durumları hakkındaki hususlar dikkate alınarak
aşağıdaki açıklamalarımızın yapılması ihtiyacı hasıl olmuştur.

Bilindiği üzere, e-Belge uygulamalarına geçiş zorunluluğu 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği ile belirlenmektedir.

İlgili Genel Tebliğde her bir e-Belge türü için hangi mükelleflerin hangi tarihlerde e-Belge
uygulamasına zorunlu geçiş kapsamında gerekli başvuru işlemlerini yaparak geçmesi gerektiği hakkında
detaylı açıklamalar yapılmıştır.

Bu açıklamalara bakıldığında, e-Belge uygulamalarına geçiş zorunluluğu getirilen mükellef
gruplarından bazı mükellef gruplarının ciro büyüklüğüne bağlı olarak, bazı mükellef gruplarının cirodan
bağımsız olarak sadece faaliyette bulunduğu iş alanına bağlı olarak, bazı mükellef gruplarında ise hem
ciro hem de iş alanının birlikte dikkate alınmasına bağlı olarak e-Belge uygulamalarına geçiş
zorunluluğunun getirildiği ve ilgili Genel Tebliğde belirtilen tarihler dikkate alınarak e-Belge
uygulamalarına gerekli hazırlıkları yapılarak zorunluluk kapsamında geçilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu yönüyle bakıldığında;

e-Fatura uygulamasına (ve doğal olarak e-Arşiv Fatura uygulamasına) ve bunun da sonucu
olarak (e-Fatura uygulamasına zorunlu olarak geçmesi gereken mükellefler bakımından) e-Defter
uygulamasına zorunlu olarak geçmesi gereken mükellef grupları 509 Sıra No.lu Tebliğin ilgili
düzenlemeleri dikkate alındığında Ek-1 de yer verilen özet tablodaki özetlenmiştir.
Getirilen bu zorunluluklar gereğince, işletmelerin ilgili yıllar ciroları (brüt satış hasılatı veya
satışları ile gayrisafi iş hasılatı) veya faaliyet alanları birlikte değerlendirilmesi; e-Fatura, e-Arşiv Fatura
ve e-Defter Uygulamalarına geçiş zorunluluğunun başlangıcının belirlenmesi ve buna bağlı olarak
yükümlülüklerin yerine getirilmesi gereken tarihlerin belirlenmesi bakımından büyük önem arz
etmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı, çeşitli kurum ve kuruluşlardan (e-Ticaret platformları vb. dahil) temin
ettiği bilgiler ile mükellefiyete ilişkin sicil, bildirim, beyan vb. diğer iç kaynakları yoluyla oluşturduğu
verileri dikkate alıp gerekli analizleri yaparak hangi mükelleflerin hangi tarihten itibaren e-Fatura,
e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamasına geçmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmelerini mükelleflere
yazılı olarak bildirmekte ve süresinde geçmemiş gözüken mükellefler için cezai işlemler uygulamaktadır

Bu analiz çalışmalarını yaparken kullanılan önemli bir veri de işletmelerin faaliyet alanlarını
gösteren ve sicil kayıtlarında yer alan NACE KODLARI’dır. Her bir mükellefin NACE kodunun, güncel,
doğru ve gerçek(fiili) faaliyet alanına uygun olması; hem vergi idaresince mükellefin e-Belge ve e-Defter
uygulamalarına geçiş yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin tespitine yönelik yapacağı
çalışmalarda hem de işletmelere ilişkin oluşturulacak istatistiki çalışmalarda önem arz etmektedir.
Belirtilen bu açıklamalarımız çerçevesinde, kendilerine e-Belge ve e-Defter uygulamalarına geçiş
zorunluluğu bildirilen mükellefleri yapılan yazılı bildirimlerin durumu dikkate alınarak, aşağıda belirtilen
başlıklar halinde işlemlerin sürdürülmesi tavsiye edilmektedir.

a) NACE KODLARININ FİİLEN FAALİYETTE BULUNAN İŞ KONUSU ARASINDA YER ALMAMASI:
Vergi idaresi sistemlerinde yer alan NACE KODLARININ mükellefin sicil bilgilerinden
araştırılması (Dijital Vergi Dairesi Uygulamasından kontrol edilebilir), bu NACE kodları
arasında kendilerine e-Belge uygulamalarına geçiş zorunluluğu getirilen faaliyet türlerinin
(Ek-1 deki tabloda detaylı belirtilmektedir) yer alıp almadığı tetkik edilerek, fiilen bu NACE
kodlarından faaliyette bulunmadığı tespit edilen mükelleflere ilişkin olarak, bağlı oldukları
vergi dairelerine tevsik edici bilgi ve belgeleri ile başvurarak NACE kodlarının güncellenmesi
ve yazılı bildirimlerin ( veya cezai işlemlerin) dayanağı fiilen faaliyette bulunulmayan NACE
kodundaki faaliyetten kaynaklanıyorsa; konuya ilişkin yazılı itirazlarının vergi dairelerine
yapılarak cezai işlemlerin düzeltilmesinin talep edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

b) E-TİCARET SATIŞI OLMAYAN VEYA E-TİCARET SATIŞI OLUP DA İLGİLİ YIL CİROSU
AŞILMAMASI: Vergi idaresi sistemlerinde yer alan bilgilerde, mükellefin kendisine veya
başkalarına ait internet sitelerinde mal veya hizmet satışı yapmış ve ilgili yıl cirosu tebliğde
belirtilen ciro büyüklüğünü aşmış olması nedeniyle kendilerine yazılı bildirim (cezai işlem)
yapılmış olanlar, bu durumlarının aksi yönde (e-Ticaret işlemlerinin hiç olmadığı ve/veya eTicaret işlemi olsa dahi ilgili yıl cirolarının tebliğde belirtilen tutarları aşmadığı hakkında)
durumlarını tevsik edebilmeleri halinde bu tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte bağlı
oldukları vergi dairelerine başvurarak yazılı itirazlarının vergi dairelerine yapılarak cezai
işlemlerin düzeltilmesinin talep edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

c) GAYRİMENKUL VE/VEYA MOTORLU TAŞIT İNŞA, İMAL, ALIM-SATIM VEYA KİRALAMA VEYA
BUNLARA ARACILIK İŞLEMLERİNİN OLMAMASI VEYA OLMAKLA BİRLİKTE İLGİLİ YIL CİROSU
AŞILMAMASI: Vergi idaresi sistemlerinde yer alan bilgilerde, mükellefin gayrimenkul
ve/veya motorlu taşıt inşa, imal, alım-satım veya kiralama veya bunlara aracılık işlemlerinin
olduğu ve ilgili yıl cirosu aşılmış olduğu değerlendirmeleri ile kendilerine yazılı bildirim (cezai
işlem) yapılmış olanlar, bu durumlarının aksi yönde (belirtilen faaliyetlerinin hiç olmadığı
ve/veya olsa dahi ilgili yıl cirolarının tebliğde belirtilen tutarları aşmadığı hakkında)
durumlarını tevsik edebilmeleri halinde bu tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte bağlı
oldukları vergi dairelerine başvurarak yazılı itirazlarının vergi dairelerine yapılarak cezai
işlemlerin düzeltilmesinin talep edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
d) ZORUNLULUK ŞARTLARI OLUŞTUĞU HALDE SÜRESİNDE E-BELGE VE E-DEFTER
UYGULAMASINA BAŞVURULMAMIŞ OLMASI: Vergi dairesi tarafından yapılan yazılı


TÜRMOB