Spor Kulüplerinin Vergiler Karşısındaki Durumu

MEHMET ALİ MIZIRAK SMMM-BAĞIMSIZ DENETÇİ

SPOR KULÜPLERİNİN VERGİLER KARŞISINDAKİ DURUMU

           Ülkemizdeki Spor kulüpleri mevcut kanunlarımıza göre dernek şeklinde kurulmakta ve yasal düzenlemelerde dernek olarak işlem görmektedirler dolayısıyla dernek olduklarından Dernekler Kanunu’na ve bu kanuna bağlı yayımlanan yönetmelik ve tebliğlere tabidirler.
       
  Dernek; gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında, belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek gayesiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluğu olmakla birlikte, ahlaka ve kanuna aykırı bir amaçla dernek kurulması yasaklanmıştır. Bu anlamda sayısal olarak en az yedi kişinin bir araya gelmesi gereken bu kurumda, kişilerin fiil ehliyetine sahip olmaları gerekmektedir. Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar. Dernekler özel hukuk tüzel kişisi olup, Türk Medeni Kanunu’nun 48. maddesinde belirtilen tüm hak ve yetkilere sahiptir. Derneklerde üyelik vardır. Dernekler kişi topluluklarıdır.  Dernekler yıl sonu itibari ile faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yıl nisan ayı sonuna kadar mülki idari amirliğe vermekle yükümlüdür
       
  Spor kulüpleri, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile özerk Spor Federasyonuna tescil edilmiş spor kulüplerinin sadece idman ve spor faaliyetlerini göstermesi kaydı ile kurumlar vergisinden muaftır. Fakat gerek bağlı iktisadi işletmeleri sebebiyle gerekse vergiye tabi bazı eylemleri nedeni ile Kurumlar Vergisi Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanununu, Vergi Usul Kanunu ve bu kanunlara bağlı olarak yayımlanan genel tebliğlerde yer alan düzenlemelere tabidirler.
     
     İDMAN VE SPOR FAALİYETLERİ NELERDİR?
          Transfer ve bonservis gelirleri, saha reklam gelirleri, maç bileti satışları, sporcuların formalarına aldıkları reklamlar, maç yayın hakkının satılması faaliyetleri gibi faaliyetleri muafiyet kapsamında değerlendirilecektir. Ancak, kulübün söz konusu idman ve spor faaliyetlerinin yanı sıra forma, ayakkabı ve diğer malzeme satışı, otopark, benzin istasyonu, restoran, otel, büfe ve plaj işletmeciliği yapması durumunda, idman ve spor faaliyetleri dışındaki faaliyetler ayrı bir iktisadi işletme olarak kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.
Kulüplerin KDV Mükellefiyetleri:
          3065 sayılı yasanın 1/3-g maddesine göre, spor kulüplerinin KDV kapsamına giren teslim ve hizmetleri aşağıda sayılmıştır:
-Maç hasılatları,
-Spor toto-loto ve loto gol isim hakkı gelirleri,
-Spor malzemesi ve hediyelik eşya satışı,
-Yayın hakkı gelirleri,
-Reklam gelirleri,
-Diğer gelirler,
 
         Futbolcu transferleri ile kiralamaları karşılığı kulüplerce elde edilen bedeller katma değer vergisi yasasının 1/3-g maddesi kapsamında sayılmayacağından verginin konusuna girmemektedir.
Fakat A.Ş. halini almış spor kulüplerinin doğal olarak kurumlar vergisi mükellefi olmaları (ticari kazanç sahibi olmaları) sebebiyle her türlü faaliyetleri katma değer vergisine tabidir”
     
        İndirim Hakkı:
           Spor kulüpleri vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, sadece vergiye tabi işlemler için yüklenilen katma değer vergilerini indirebilirler. Dolayısıyla vergiye tabi olmayan işlemleri nedeniyle ödenen katma değer vergilerinin indirim konusu yapılması söz konusu olmayıp, bu vergilerin gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması gerekmektedir.

            Gelir Vergisi Karşısındaki Durumları:
           Spor kulüpleri kurum niteliğinde olduklarından gelir vergisi mükellefi değildirler. Fakat kira, temettü ve faiz gelirleri vb. üzerinden Gelir Vergisi Kanunun 94.maddesine ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 15.maddesine göre bu gelirleri onlara ödeyenler tarafından stopaj yoluyla vergi kesintisi yapılır. Gelir Vergisi Kanunun 94.maddesi ve 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 15.maddesi gereği, gelir vergisi kesintisi yapması gerekenler arasında dernekler (spor kulüpleri) de sayılmışlardır. Bu kapsamda spor kulüpleri aşağıda sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifte yapmaya mecburdurlar:
Hizmet erbabına ödenen ücretler,
              Burada ücretin içine yönetici, futbolcu, antrenör, masör, sağlık görevlisi vb. kulüp tarafından ücret niteliğinde yapılan her türlü ödeme (transfer ücreti, maaş, prim vb.) girmektedir. Ücret ve ücret sayılan haller şeklinde yapılan her türlü ödeme durumunda gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

 “31.12.2019 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir vergisi kesintisi yapılır.
    a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
         1) En üst ligdekiler için % 15,
         2) En üst altı ligdekiler için % 10,
         3) Diğer liglerdekiler için % 5,
    b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5. 

         Bu ödemeler üzerinden 94'üncü madde kapsamında ayrıca kesinti yapılmaz. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dâhil edilmez.
  Yıl içinde elde edilen brüt gelirlerin en az (2/3)’ünün resmi senette yazılı spor kulübü amaçlarına harcanması gerekmektedir.
  Yıl içinde elde edilen brüt gelirlerden yönetim ve idame giderleri ile ihtiyata ve spor kulübü malvarlığını artırıcı yatırımlara harcanabilecek tutar brüt gelirlerin (1/3)’ü kadar olmalıdır.

Kulüp yapısına örnek: 

FENERBAHÇE SPORTİF A.Ş. 

Fenerbahçe Sportif A.Ş., Fenerbahçe Spor Kulübü Derneği (Fenerbahçe Kulübü) bünyesinde faaliyette bulunan iki şirketten birisidir. Fenerbahçe Kulübü, halka arz edilen Fenerbahçe Sportif A.Ş.’nin % 84,9’una, Fenerbahçe logolu ürün pazarlaması yapan Fenerbahçe Spor Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Fenerbahçe Ticari Ürünler A.Ş.) ise % 99,9’una sahiptir. Fenerbahçe Sportif A.Ş., 01.01.2004 tarihinde Fenerbahçe Kulübü ile imzaladığı lisans sözleşmesi ile Fenerbahçe marka ve pazarlama haklarını 30 yıllığına kiralamıştır. 

Fenerbahçe Sportif A.Ş., temel olarak Fenerbahçe Kulübü’nün gelirlerini imzaladığı lisans ve temlik sözleşmeleri ile devralırken, giderler ağırlıklı olarak Fenerbahçe Kulübü bünyesinde bırakılmıştır. 

Fenerbahçe Sportif A.Ş. ile Fenerbahçe Kulübü arasında 01.01.2004 tarihinde imzalanan lisans sözleşmesi ve temlik sözleşmeleri ile aşağıda yer alan gelirler Fenerbahçe Kulübü tarafından 30 yıllığına Fenerbahçe Sportif A.Ş.’ye devredilmiştir. 

1- Türkiye Süper Lig Yayın Gelirleri, 

2- Stadyum Gelirleri, 

3- Reklam ve Sponsorluk Gelirleri, 

4- Lisans ve Ticari Ürünler İsim Hakkı Gelirleri, 

5- Şampiyonlar Ligi ve Diğer Turnuva Gelirleri, 

6- Kültür ve Ticaret Merkezi Gelirleri (Kadıköy’de bulunan Kenan Evren Lisesi’nin bulunduğu arsanın irtifak hakkı 49 yıllığına Fenerbahçe Kulübü tarafından kiralanmıştır. Projenin maliyetini Fenerbahçe Spor Kulübü üstlenecek olup, proje tamamlandığında gelirler Fenerbahçe Sportif A.Ş.’ye aktarılacaktır). 

Fenerbahçe Sportif A.Ş.’nin giderleri ise temelde aşağıda yer alan kalemlerden oluşmaktadır (Trabzonspor Sportif A.Ş.’de olduğu gibi, Fenerbahçe Sportif A.Ş.’nin giderleri de isim hakkı amortismanı hariç olmak üzere brüt gelirlerinin % 10‘u ile sınırlandırılmış ve kâr etmesi garanti altına alınmıştır.) 

1- Futbol Takımı Kira Gideri, 

2- Stadyum Giderleri Katılım Payı, 

3- Genel Yönetim Giderleri, 

4- Lisans Kira Bedeli. 

MEHMET ALİ MIZIRAK
SMMM-BAĞIMSIZ DENETÇİ 
malimizirak@hotmail.com