Anonim Şirket Ortaklarının Sigortalılığı

Mehmet Ali Mızırak Bağımsız Denetçi- SMMM

ANONİM ŞİRKET ORTAKLARININ SİGORTALILIĞI 

          Günümüz insanında özellikle bizim insanımızda daha çok gelir elde etme, kural ve emirlere riayet etmeme ve kendi işimizin patronu olma meyili oldukça fazladır. Bu meyanda şirket ortaklarının sigortalılığı konusu biraz karışık olmakla birlikte konuya aşağıda bir parça değinilecektir.

Anonim Şirket Ortaklarında Sigortalılığın Başlaması ve Bitmesi

 

          Anonim Şirket kurucu ortakları ile yönetim kurulunda olan ortakları 1.10.2008 tarihinden önce sigortalılık bakımından 1479 Sayılı Bağ-Kur Kanununa tabi olup bu kanun kapsamında zorunlu sigortalı sayılmaktaydılar. 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4. Maddesinin (b) bendi ile anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının bu faaliyetlerinden dolayı sigortalı (Bağ-kur sigortalısı) olacakları belirtilmiştir. Kurucu ortaklar ya da yönetim kurulunda olmayan anonim şirket ortakları ise zorunlu sigortalılık kapsamında değerlendirilmemiştir.

          Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları, yönetim kuruluna seçildikleri tarih itibariyle başlar. Bu bildirim şirket yetkililerince, ortağın yönetim kurulu üyeliğine seçildiği tarihten itibaren en geç on beş gün içinde yapılır.

         Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları bu görevlerinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih şirket yetkililerince veya sigortalılarca en geç on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilir.

         5510 Sayılı kanunun Geçici 22. maddesi ile anonim şirket kurucu ortağı olup Bağ-Kur (4-b) kapsamında sigortalı olan ve bu kapsamında kalmak isteyenler için 1.04.2009 tarihine kadar süre tanınmış, bu tarihe kadar kuruma yazılı olarak başvuranların sigortalılıkları sürdürülmüştür. Başvuru yapmayan anonim şirket kurucu ortaklarının ise bu sigortalılıklarına 1.10.2008 tarihi itibariyle son verilmiştir

 

Yönetim Kurulu Üyesinin Ortağı Olduğu Şirketten Sigortalı Olarak Bildirimi

 

         Yönetim kurulunda olan anonim şirket ortağının kendi şirketindeki sigortalılık durumunu 1.10.2008 tarihinden öncesi ve 1.10.2008 tarihinden sonrası olarak ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.

           01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5510 Sayılı Kanunun 53. maddesine göre; kanunun 4. Maddesi (b) bendi (Bağ-kur) kapsamında zorunlu sigortalı olarak sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, hizmet akdi ile (4-a kapsamında) sigortalı bildirilemezler.

           Bu açıklamaya göre 1.10.2008 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden yönetim kurulu üyesi olan anonim şirket ortakları zorunlu olarak kanunun 4. Maddesi (b) bendi kapsamında sigortalı olacakları için bu işyerlerinden kanunun 4. Maddesi (a) bendi kapsamında (Ssk sigortalısı olarak) bildirilmeleri mümkün değildir.

           Ancak anonim şirketin yönetim kurulu üyesi olan ortakları kendi işyerlerinden kanunun 4. Maddesi (a) bendi kapsamında sigortalı olarak bildirilmeye 1.10.2008 tarihinden önce başlanmış ise, (kazanılmış hakların korunması açısından) bu sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar önce başlayan sigortalılık devam ettirilir. Yani eski adıyla ssk sigortalılığı devam ettirilir.

 

Yönetim Kurulunda Bulunan Ortağın Başka Bir Şirketten Sigortalı Olarak Bildirimi

 

             5510 sayılı kanun’ da 1.03.2011 tarihinde yapılan değişikliğe kadar önce başlayan sigortalılık türü kesintiye uğrayınca kadar devam ettirilmekteydi. Ancak bu değişiklik ile sigortalılık hallerinin çakışması durumunda kanunun 4. Maddesinin (a) bendi kapsamındaki sigortalılık halinin 4. Maddenin (b) bendi kapsamındaki sigortalılık halinden üstün olduğu ve sigortalılığın 4.maddenin (a) bendi kapsamında tescil edileceği belirtilmiştir.

              Buna göre 4-b (bağ-kur) kapsamında sigortalı olan yönetim kurulu üyesi ortaklar 1.03.2011 tarihinden itibaren (ortağı olmadığı) başka bir şirkette hizmet akdi ile (4-a kapsamında) çalışmaya başlarsa, çalışmaya başladığı günün bir gün öncesinden geçerli olmak üzere 4-b (bağ-kur) kapsamındaki sigortalılığı sonlandırılıp, hizmet akdi ile çalışmasının olduğu işyerinden (4-a kapsamında) sigortalı olarak bildirilecektir

              A.Ş. Ortağı olmayan Yönetim kurulu üyelerinin sigortalılığı

       Anonim şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyelerinin çalışması hizmet akdi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, vekâlet akdine daha yakın olduğu, ancak vekalet akdinin de 4/a (SSK) sigortalısı olma koşullarını sağlamadığı bilinmelidir. Böylelikle anonim şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyeleri bu sıfatları dolayısıyla 4/a (SSK), 4/b (Bağ - Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalısı olarak değerlendirilemez. Ancak şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyesinin aynı şirket bünyesinde hizmet akdine tabi olarak çalışmasının önünde herhangi bir engel bulunmamakta ve bu kapsamda çalışmaları durumunda 4/a (SSK) sigortalısı olmaları zorunluluk teşkil etmektedir.  Yine Yönetim Kurulu üyesi olmayan A.Ş. ortakları, ortak olduğu şirkette Türk Ticaret Kanunundan kaynaklanmayan bir görev (üretim, personel, muhasebe müdürü vb.) almaları halinde şirket tüzel kişiliği ile aralarında hizmet akdi bulunacağından 4-a kapsamında sigortalı olmaları gerekmektedir.

 

              Çalışan şirket ortaklarının maaş kesintisi

 

 

             01.10.2008 tarihi önemli.5510 sayılı Kanun bu tarihte yürürlüğe girdi. Bu tarihe kadar 1 gün dahi sigortalılığınız varsa emekli olduğunuzda çalışırsanız SGK maaşınızı kesmeyecek.01.10.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar emekli olduğunda çalışırlarsa maaşı kesilecek. Tabiki bu durum 25 30 yıl sonra  gerçekleşecek .Maalesef çocuklarımızı etkileyecek. Mevcut uygulamada emekli olanlar için Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeniyor yada emeklinin istemesi halinde maaşı kesiliyor.


Mehmet Ali Mızırak

Bağımsız Denetçi- SMMM

malimizirak@hotmail.com