Damga Vergisinin hangi beyanname ile beyan edileceği hususu

Murat TEKİN Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

  1. Damga Vergisinin hangi beyanname ile beyan edileceği hususu

Murat TEKİN

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Mali Genel Müdür Yardımcısı

MEB İLKSAN

mtekin@ilksan.gov.tr 

 

488 Sayılı Damga Vergisi Kanununda, Damga Vergisinin konusu; “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder. Yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar, Türkiye'de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur”  şeklindedir.

Yine Mükellef başlıklı “ Madde 3. Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir” şeklinde Damga Vergisi Mükellefinin kim olduğu tanımlanmış, Mükellefiyeti “imza edenler” olarak netleştirmiştir. 

Damga Vergisi, Kişiler ile kişiler arasında, kurumlar ile kurumlar arasında veya kurumlar ile kişiler arasında resmi ve hukuki işlemleri belgeleyen kağıtlardan alınan vergi olarak tanımlamakta mümkündür.

 Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait düzenlenenkağıtlarınDamga Vergisiise kişiler tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Bunun yanında, Damga Vergisi Kanununun 43 nolu tebliğinde sürekli damga vergisi mükellefiyeti devam etmesi uygun görülen mükellefler ise aşağıdaki gibidir.

·         Katma bütçeli idareler

·         İl özel idareleri-belediyeler

·         Döner sermayeli kuruluşlar

·         Bankalar

·         Kamu iktisadi teşebbüsleri

·         Devlet ve kamu iktisadi teşebbüsleri iştirakleri

·         Özerk kuruluşlar

·         Diğer kamu kurumları

·         Anonim şirketler 

Şeklinde tanımlanmıştır.

Bununla birlikte, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ile serbest meslek kazancı elde edenlerin sürekli damga vergisi mükellefiyeti tesis ettirmeleri ihtiyaridir. 

Damga Vergisi;

-          Makbuz karşılığı,

-          İstihkaktan kesinti yapılarak veya

-          Basılı damga konulması şekillerinden biriyle ödenebilmektedir. 

Sözleşmelerdeki damga vergisi, “Damga vergisi beyannamesiyle” vergi beyan edilir ve ödenir. Ödeme karşılığında makbuz verildiği için  bu işleme “makbuz karşılığı ödeme” denilmektedir. 

İstihkaktan kesinti suretiyle ödeme ise, kamu kurumları tarafından yapılan ödemelerde düzenlenen makbuzların vergisinin ödenmesinde kullanılır. Ödemeyi yapan kamu kurumu veya kanunda sayılan kurum ve kuruluşlar, düzenlenen makbuzun vergisini ödedikleri tutardan keserler ve vergi dairesine beyan ederek ödemeye aracılık yaparlar. 

Basılı damga konulması yöntemiyle vergi peşin olarak ödenir. Vergiye tabi kâğıdın üzerine verginin peşin tahsil edildiğini gösteren bir damga basılır. Bu yöntem sayıca fazla kâğıtların vergisinin ödenmesinde kullanılmaktadır. Genel olarak sözleşmelerin damga vergisi bu şekilde ödenmez. Ancak elektrik, su ve telefon gibi abonelik sözleşmelerinde bu yöntem kullanılmaktadır.

 

Damga vergisi beyanname süreleri sürekli ve süreksiz mükellefiyete göre değişmektedir.

 Sürekli mükellefiyet kapsamında olanlar damga vergisi defteri tutmak zorundadır. Damga Vergisi Beyannamesini izleyen ayın 23. günü akşamına kadar verir. Beyanname verilen ayın 26. günü akşamına kadar ise ödenmektedir.

 Süreksiz mükellefiyet kapsamında olanlar damga vergisi defteri tutmazlar. Ancak tuttukları defterlerinde damga vergisine ilişkin kayıtları da yapmak zorundadırlar. Bunlar, düzenledikleri kâğıtlara ilişkin damga vergisini, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen 15.gün içinde damga vergisi beyannamesiyle beyan ederler ve vergiyi aynı süre içinde öderler.

 

Muhtasar beyannamesinde bildirilen damga vergisinin konusuna bakacak olursak;

 Muhtasar beyannamesinde 301 kodunda yer alan Damga Vergisinin konusu“Damga Vergisi Kanununa göre yapılan ödemelerle ilgili kâğıtlar Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kâğıtlar” şeklindedir.

 

Muhtasar beyannamesinde 302 kodunda yer alan Damga Vergisinin konusu“Damga Vergisi Kanununa göre yapılan ödemelerle ilgili kâğıtlar Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dâhil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtlar” şeklinde ifade edilmiştir.

 

Muhtasar beyannamesinde 303 kodunda yer alan Damga Vergisinin konusu“Damga Vergisi Kanununa göre yapılan ödemelerle ilgili kâğıtlar Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu mahiyetteki senetler” şeklinde olup Muhtasar beyannamesi izleyen ayın 26. günü akşamına kadar verilip 26. günü akşamına kadar ödenebilmektedir. 

Sonuç itibariyle; 

Damga Vergisi Mükellefi “Kağıtları imza edenlerdir.”  Bu kapsamda, idarelerin ücretlerden kaynaklanan damga vergilerini Muhtasar Beyannamesi ile, bir sözleşmeye dayanan istihkak ödemelerini yapmaları halinde,  Damga Vergisi Beyannamesi ile beyan ve ödeme yapmaları gerekmektedir.

Sehven, Damga Vergisi Beyannamesi ile yapılması gereken bir damga vergisi konusunun Muhtasar Beyannamesi ile verilmesi “beyanda usul hatası” olmakta, cezası ise bulunmamaktadır. İdarelerin kâğıtları imza etmesi halinde, Damga Vergisi Mükellefiyeti tesis ettirerek ilgili damga vergisi ödemelerini Damga Vergisi Beyannamesi ile yapmaları bu usul hatasını yaratmayacaktır.

-YASAL UYARI